××××× خبر ها گزارشها تحلیلها همه و همه در وبلاگ علمی فرهنگی سیاسی ×××××
نسخه سبک | بانک مقالات بیماری ها | ایمیل وبلاگ | Scientific Cultural Political | صفحه اول | مقالات علمی | مقالات فرهنگی | مقالات سیاسی

استاندارد های تولید زباله در دنیا

شاید بتوان گفت كه داستان دفن و محو زباله ها دیگر در جهان مدرن به پایان رسیده و راهی جز بازیافت آن باقی نمانده است. با پیشرفت تكنولوژی بازیافت ، بازیافت صنعتی زباله ها به مهم ترین چالش زیست محیطی و انسانی روزگار ما تبدیل شده كه كشورهای مختلف رویه های متفاوتی را برای آن در پیش گرفته اند.

60 درصد زباله های خانگی بریتانیا قابل بازیافت یا تغییر كاربری است اما در انگلیس تنها 17.7 درصد زباله ها بازیافت می شوند و 78 درصد آن دفن می شوند. این در شرایطی است كه روزانه بیش از 5.3  میلیون تن زباله در جهان تولید می شود كه ایرانی ها با میانگین سرانه 700گرم ،40 هزار تن زباله در روز تولید می كنند.

این در حالی است كه آلمانی ها روزانه 90 هزار تن تولید زباله دارند، كه در نگاه نخست فاجعه به نظر می رسد. اما در كشورهای توسعه یافته ای همچون آلمان 80 درصد از زباله ها بازیافت می شود، در حالی كه در ایران كمتر از 5 درصد زباله به چرخه استفاده باز می گردد و فاجعه درست از همین جا آغاز می شود، زمانی كه با كوهی از زباله رو به روییم و نمی دانیم چه كنیم، در حالی كه به طور متوسط كشورهای در حال توسعه، 5 درصد سرانه تولید ناخالص ملی خود را برای خدمات مدیریت ضایعات شهری هزینه می كنند.

ژاپن 5 درصداز بودجه شهرداری را به این امر اختصاص می دهد، در مالزی 70 درصد، در هند 86 درصد و در اندونزی 90 درصد هزینه مدیریت مواد زائد جامد شهری صرف جمع آوری ضایعات می شود. از سوی دیگر در كشورهای توسعه یافته خدمات جمع آوری محصولات قابل بازیافت بسار بالاست و تاسیسات فرآوری و بازیافت، بسیار پیشرفته و بازار محصولات بازیافتی ، بسیار گسترده است. در همین حال روش های عملی شده برای كاهش آسیبی كه زباله ها به سلامت و محیط وارد می كنند كاملا شناخته شده هستند. در این میان اتحادیه اروپا همواره روی 4 اصل كاهش مواد اولیه، استفاده دوباره از تولیدات، بازیافت و احیای انرژی تاكید می كند.

سوئیس، مدیریت كامل بازیافت 

سوئیس به عنوان یكی از مهم ترین كشورهای مدافع بازیافت زباله، در سال 2008 توانست 50 درصد زباله های تولیدی مردمانش را بازیافت كند. این در شرایطی است كه در این كشور بیش از 5 میلیون تن زباله شهری  تولید شد كه در حدود نیمی از این زباله ها را بازیافت و نیم دیگر آن را در كوره های مخصوص زباله سوزاندند. این كشور با میزان بازیافت بیش از 50 درصد در بین كشورهای پیشرفته در این زمینه جای می گیرد. هر سوئیسی به طور میانگین 714 كیلو گرم در سال زباله تولید می كند.

در سوئیس هر سطل زباله برای این كه از سوی رفتگران تخلیه یا دفع شود باید مجهز به یك برچسب ویژه باشد تا مشخص شود كه هزینه مشمول مالیات، پرداخت شده است. بطری های پلاستیكی رایج ترین محفظه نوشیدنی ها در سوئیس هستند كه 80 درصد آن ها بازیافت می شوند كه بسیار بیشتر از  میانگین اروپا 20 تا 40 درصد است. از دیگر سو در این كشور 29 كوره مخصوص سوزاندن زباله وجود دارد كه براساس آمار 63  میلیون تن زباله در سال 2008 سوزانده شده كه 417 هزار تن آن مربوط به كشورهای مجاور بوده است.

 

در كشور ژاپن از زباله های خام خانگی برای تولید برق استفاده می شود و زباله های دیگر نیز بازیافت می شوند.

 


آمریكا، تلاش برای بازیافت بیشتر

در آمریكا تلاش برای كاهش زباله های خانگی و تجاری زیر نظر آژانس محافظت از محیط زیست آمریكا (EPA)  انجام می شود. آمریكایی ها 28 درصد زباله های خود را بازیافت می كنند كه این میزان در سال گذشته تقریبا 2 برابر شده است . بازیافت انواع خاصی از زباله ها در این كشور افزایش بیشتری داشته است، به طوری كه 42 درصد زباله های كاغذی ، 40 درصد بطری های پلاستیكی  نوشابه های غیر الكلی ،55 درصد قوطی های آلومینیومی نوشیدنی ها و 57 درصد بسته بندی های استیل بازیافت می شوند.

 میزان بازیافت زباله ها در ایالات مختلف آمریكا متفاوت است. در آلاسكا، وایومینگ و مونتانا كمتر از 9 درصد زباله ها بازیافت می شود در حالی كه در نیویورك، ویرجینیا و 5 ایالات دیگر میزان بازیافت بیش از 40 درصد گزارش شده است.

آلمان، قهرمان محیط زیست جهان

آلمانی ها خود را قهرمان محیط زیست جهان می دانند. دیگر شكی نیست كه این موضوع برای آن ها بسیار مهم است. جداسازی زباله های خانگی مدت هاست كه امری بسیار مهم برای مردم آلمان است. در هر آپارتمان معمولا 5 سطل برای 5 نوع زباله وجود دارد كه با رنگ های جداگانه مشخص شده اند. زرد برای بسته بندی ها (مانند كارتن های قدیمی شیر)، آبی برای كاغذ و مقوای نازك ، سطل های ویژه شیشه در 3 قسمت شیشه های روشن، قهوه ای و سبز و یك سطل برای مواد غذایی و گیاهی و سرانجام یك سطل سیاه برای سایر زباله ها كه مناسب برای افرادی هم هست كه حوصله جداسازی زباله ها را ندارند.

به لحاظ قانونی مردم آلمان ملزم به رساندن زباله های خاص مانند باطری و مواد شیمیایی به مراكز بازیافت هستند و اگر كسی این كار را نكند مرتكب جرمی اداری شده كه البته در عمل به ندرت در این مورد پیگیرد قانونی رخ می دهد. این در حالی است كه براساس نظر سنجی ها 90 درصد آلمانی ها با علاقه شخصی به جداسازی زباله می پردازند.

ژاپن، كسب ثروت از طلای كثیف

تازه ترین آمار وزارت محیط زیست ژاپن نشان می دهد كه هر شهروند ژاپنی به طور میانگین روزانه یك هزار و 131 گرم زباله تولید می كند و این در حالی است كه 20 درصد این زباله های تولید شده در ژاپن بازیافت می شوند. حجم تولید زباله خانگی در ژاپن در سال 1985 میلادی به بالاترین سطح رسیده بود اما پس از آن به دلیل افزایش آگاهی های عمومی درباره ضرورت حفظ محیط زیست، تولید زباله ، روند كاهشی به خود گرفت. در این كشور برای تسهیل در بازیافت زباله، زباله های خانگی به زباله های خشك ، تر  و قابل بازیافت دسته بندی می شوند.

از این رو در ژاپن نظم دقیقی برای دسته بندی كردن زباله های خانگی وجود داشته و براساس قوانین شهری، هر منطقه روزهای خاصی را برای دور ریختن زباله های مختلف در نظر گرفته است.

 برای نمونه زباله های خام آشپزخانه ،زباله های شیشه ای و ظروف پلاستیكی نوشابه ، زباله های فلزی از جنس آلومینیوم و زباله های مقوایی و روزنامه به طور جداگانه جمع آوری می شوند. كار جمع آوری زباله به بخش خصوصی واگذار شده است. در این كشور از زباله های خام خانگی برای تولید برق استفاده می شود و زباله های دیگر نیز بازیافت می شوند.

یونان، بزرگ ترین مركز غیرفعال

یونان هر ساله یك میلیارد بطری پلاستیكی آب ، یك میلیارد بطری نوشیدنی غیر الكلی و یك میلیارد محفظه پلاستیكی شوینده را به عنوان زباله تولید می كند. به این ترتیب حدود یك پنجم زباله های تولید شده این كشور پلاستیك است كه تنها یك درصد آن بازیافت می شود.

به گفته مقامات این سازمان، یونان در بحث بازیافت زباله حدود 15 سال عقب تر از سایر كشورهای اتحادیه است. جداسازی زباله برای مردم یونان چندان مهم نبوده و دولت می كوشد تا با تشویق شهروندان، خود را به استانداردهای اروپایی برساند. در نتیجه این روند، آتن، پایتخت این كشور در حال حاضر با بحران مدیریت زباله به دلیل نبود روش های جایگزین روبه روست.

این در حالی است كه آتن بزرگ ترین مركز بازیافت زباله در اروپا را در كنار محل دفن زباله های این شهر داراست كه ساخت آن 75 میلیون یورو هزینه برده است اما به همان شكل رها شده و تا امروز فعالیت چندانی ندارد. در یونان 93 درصد زباله ها دفن می شوند.

 


بازیافت در طول تاریخ

بشر همواره به دنبال روش‌های نوینی برای زندگی بهتر و ایجاد محیطی سالم بوده است.

برخوردار بودن از یك زندگی آرام و به دور از هر گونه آلودگی، همواره از آرزوهای او بوده و در این راستا همواره تلاش‌ وی برای ارائه راهكارها و وضع قوانینی بوده كه به این مهم دست یابد.

در قرن حاضر كه به نظر تعداد زیادی از دانشمندان، قرن انفجار جمعیت نام دارد، وجود ابرشهرها و تراكم مراكز صنعتی در حومه آن‌ها مشكلات نامطلوبی را برای ساكنین آن مناطق و در نتیجه تمامی انسان‌ها پدید می‌آورد و در نهایت اكثر پارامترها و مشخصه‌های زیستی دچار نوسانات زیادی می‌شوند و اثرات نامطلوبی را بر محیط زیست می‌گذارند. از نتایج افزایش جمعیت می‌توان به افزایش میزان مصرف شهری و صنعتی اشاره نمود كه آن‌ها نیز به نوبه خود موجب استخراج بیش از حد مواد و منابع طبیعی و افزایش تولید پسماند می‌گردند.

بزرگ‌ترین مشكلی كه پسماند برای سلامت محیط زیست به وجود می‌آورد، رها شدن در طبیعت و آلودگی‌های حاصل از تجمع آن‌ها در مجاورت محل سكونت و استقرار انسان است.

از این رو بشر همواره به دنبال ایجاد راهكارهایی برای رهایی از مشكلات پسماندها بوده و روش‌های بسیاری را آزمایش نموده است.

از بین روش‌های مختلف می‌توان به فرایند بازیافت اشاره نمود. بازیافت به عنوان یكی از روش‌های دفع نهایی پسماندها كه در آن مواد زاید طی مراحل و عملیات مختلف به محصول جدید تبدیل شده و به مصرف می‌رسد، همواره از مطلوبیت زیادی برخوردار بوده و از دیرباز فرا راه انسان بوده است. به طوری كه این روش تاریخچه طولانی شیوه برخورد بشر را با پسماندها دارد.

تاریخچه بازیافت

انسان‌ها در طول تاریخ همواره مواد دور ریز را بازیافت نموده‌اند. مثلاً از هزاران سال پیش ابزار آلات و سلاح‌های فلزی ذوب شده و مجدداً مورد استفاده قرار گرفته‌اند.

* اورشلیم: در اورشلیم قدیم پسماندها به دره کیدنان حمل و مواد آلی تبدیل به کود شده و بقیه مواد سوزانده می شدند،این شهر دارای کانال کشی فاضلاب بود که شاه داوود در زمان جنگ با اورشلیم سربازان خود را از طریق کانال فاضلاب وارد شهر نموده و شهر را تصرف  کرد.نظافت شهر اورشلیم به شهروندان سپرده شده بود و این شهر یکی از تمیزترین شهرهای زمان خود بود.

* هند: از چند هزار سال قبل دفن فضولات مورد توجه بوده است.


* چین: در چین حدود سه هزار سال قبل راجع به مواد هوموس و استفاده از کمپوست در امور کشاورزی قوانین جامع وضع نموده بودند،چینی ها از جمله مللی بودند که از مواد زائد گیاهی و انسانی کود مناسبی تهیه کرده و آن را برای حاصلخیزی خاک مورد استفاده قرار می دادند.

* هلند: این کشور اولین آشغال دانهای خود را در شهر آمستردام در سال ۱۴۷۳ بر پا کرد و اولین وسیله حمل مواد زائد در سال ۱۷۵۰ به نمایش در امد.

*  انگلستان: در سال ۱۸۷۶ اولین زباله سوز به علت اشکالاتی که در دفن زباله پیش آمده بود ساخته شد.

دوران نوین

در طول جنگ جهانی دوم نیز بازیافت فلزات، شیشه، ابریشم، كاغذ، البسه و چرم به طور موفقیت آمیزی در جامعه مورد توجه قرار گرفت و افراد خانه نشین مسؤولیت‌هایی برای اشتراك در كارهای جداسازی (جداسازی در مراكز تولید) پذیرفتند و سهمی از كمك در جنگ را به خود اختصاص دادند. به عنوان مثال نرخ بازیافت در آمریكا در دهه 1930 حدود هفت درصد مواد زاید جامد شهریشان بوده است.

از سال 1960 كه بطری‌ها و ظروف پلاستیكی و كاغذی متداول شد به علت هزینه اولیه نوشابه‌هایی كه در بطری های شیشه‌ای به فروش می‌رسیدند، بطری خالی به فروشنده برگردانده می‌شد. این كار فكر استفاده مجدد از مواد را رواج داد و باعث ترغیب و دلگرمی در جداسازی شیشه از انبوه زباله‌های شهری شد، در حالی كه به عكس كارتن‌های كاغذی و بطری های پلاستیكی فقط حجم زباله‌ها را افزایش دادند كه در نتیجه موضوع مدیریت و دفع پسماند مشكل‌تر شد.

از این پس برخی از بطری‌های پلاستیكی براساس هنر و سلیقه افراد مورد استفاده گوناگون قرار گرفت كه از آن جمله سطل، بیلچه، گلدان و غیره را می‌توان نام برد، به طوری كه میزان بازیافت در امریكا در دهه 1960 حدود 35/5 میلیون تن متریك (9/5 میلیون تن آمریكا) بوده است.


در دهه 1970 میلادی كشورهای پیشرفته و صنعتی با بحران جهانی نفت مواجه شدند، زیرا در آن سال كشورهای عرب صادر كننده نفت از صدور نفت به بازارهای غرب خودداری كردند و بهای نفت در بازار جهانی یكباره 4 برابر شد و این امر موجب گردید كه ساكنان این كشورها لزوماً اتكای كمتر به نفت وارداتی و صرفه جویی در مصرف فرآورده‌های نفتی را عملاً تجربه كنند. جدا از پیامدهای زیانبار و منفی كه این بحران بر اقتصاد و گردش چرخ‌های صنایع غرب داشته در مقابل اثرات مثبت قابل توجهی نیز به بار آورد كه به قرار زیر است:

- تغییر رویه‌ مردم به سمت صرفه‌جویی و فرهنگ صحیح مصرف

- توجه به بازیابی مواد بازیافت پذیر از پسماندها

- روی آوری به صنایع پاك و پایدار انرژی و مواد

از دهه 1970 به طور جدی و علمی موضوع بازیافت مطرح گردید و با پیگیری‌های مستمر پیشرفت‌های چشمیگری به وقوع پیوست، به طوری كه به طور مثال میزان بازیافت در امریكا در سال 2000 حدود 1/30 درصد بوده است كه نسبت به دهه 1930 حدود 1/23 درصد رشد داشته است.

در پایان می‌توان اذعان نمود كشورهای موفق در امر مدیریت مواد زاید جامد و صنعت بازیافت عبارتند از آلمان، انگلیس، هلند، كانادا، دانمارك و.. یعنی همان كشورهای صنعتی و پیشرفته‌ای كه اقتصادشان در اوایل دهه هفتاد میلادی در جریان بحران جهانی نفت بیشترین صدمه را دیده بود كه آن عامل مشوقی برای جهت‌گیری كشورهای مذكور به سوی بازیافت و حفظ ذخایر و منابع طبیعی گردیده بود.

 

طرح تفکيک زباله از مبدا


زباله ثروتي ناشناخته

سال ها پيش زماني که برخي از کارشناسان محيط زيست براي نخستين بار با نگاهي اقتصاد گرا ، از زباله ها به عنوان طلاي کثيف ياد کردند تصور اينکه زباله بتواند در چرخه اقتصاد ملي کشورها به عنوان يک منبع توليد درآمد و اشتغال نقش تعيين کننده داشته باشد براي عامه مردم دشوار بود.

از نظر مردم زباله ، پسماندهاي آلوده اي بود که به نوعي بايد از شر آن خلاص مي شدند و براي از بين بردن آن هم چاره اي جز پرداخت هزينه هاي گزاف معدوم کردن وجود نداشت . هزينه هايي که دولت و يا مردم  و يا هردو به طور مشترک بايد پرداخت مي کردند.

 

در واقع پسماندها نه تنها  فاقد ارزش اقتصادي شناخته شده بودند بلکه به عنوان يک معضل هزينه ساز حضور سنگين خود را بر مردم تحميل مي کردند.

 

اما امروزه زباله به عنوان يک منبع درآمد و ايجاد اشتغال محسوب مي شود و حتي به عنوان يک عامل الهام بخش و ماده خام دست مايه خلق آثار هنري شده اند.
سابقه ساخت پيکره هاي هنري از آهن قراضه ها و ساير فلزات دوريخته شده به سال ها پيش برمي گردد و چند دهه از زماني که اولين آثار هنري از پسماندهاي فلزي خلق شد و علاقمندان به هنر را شگفت زده کرد گذشته است و اينک بسياري  از آن آثار در موزه هاي بزرگ و معروف هنر دنيا به عنوان ميراث هاي ارزشمند هنري نگهداري مي شود.

 

فاصله ما از ديگران

در بسياري از کشورهاي دنيا که ارزش واقعي زباله و در عين حال خطر بي توجهي آن شناخته شده است، شيوه هاي گوناگوني براي بازيابي و استفاده چند باره از زباله ها مورد استفاده قرار مي گيرد.

در حال حاضر در چين و کشورهاي شرق آسيا کارخانه هاي بزرگ بازيافت زباله وجود دارد که اين کارخانه ها با احيا پسماندها، مواد خام لازم را براي واحدهاي توليدي ديگر که محصولاتشان بازار جهاني دارد فراهم مي کنند.

توليد کفش، کاغذ، ورق هاي فلزي و هزاران چيز ديگر از زباله، در واقع حلقه دوم چرخه توليدي و اقتصادي عظيمي است که بر پايه ارزش شناسي زباله به وجود آمده است.

در اين چرخه عظيم که از جمع آوري پسماندها  آغاز مي شود و به مرحله بازيافت و توليد مواد اوليه مي رسد و از آنجا به توليد کالاهاي جديد مي انجامد، همه چيز توليد مي شود. امروزه در زندگي هر يک از ما چيزهايي وجود دارد که بسيار هم برايمان با ارزش و دوست داشتني هستند در حاليکه اين اشيا ارزشمند از زباله هايي ساخته شده اند که در شکل اوليه شان کثيف، متعفن و چندش آور هستند.

ارزش زباله در چرخه اقتصادي برخي از کشورها  چنان بالاست که انديشه واردات زباله به عنوان ماده خام به طور جدي ذهن کارشناسان اقتصادي و مسولين کشورهاي پيشرفته را به خود مشغول کرده است.

 

طرح تفکيک زباله از مبدا و مشارکتهاي مردمي

طرح تفکيک زباله تر و خشک از مبدا يکي از اصلي ترين حلقه هاي زنجير بازيافت و بهره برداري از زباله است که اگرچه برنامه ريزي براي اجراي اين طرح از سال هاي پيش مورد نظر بوده اما اجرايي شدن آن اخيرا به طور جدي مورد توجه قرار گرفته است و امکانات لازم براي انجام آن تا حدي فراهم شده است.

بخش اصلي تفکيک زباله تر و خشک در حال حاضر توسط بخش خصوصي انجام مي شود، که زباله هاي خشک را از پسماندهاي بيرون ريخته شده جدا  مي کنند اما نکته مهم در اين زمينه آموزش دادن، خانواده براي انجام اين تفکيک قبل از بيرون گذاشتن زباله‌هاست.

طرح تفكيك و بازيافت زباله‌ها علاوه بر آن‌كه مي‌تواند شهر را از آلودگي‌هاي زيست‌محيطي نجات دهد، در رونق بخشيدن به اقتصاد شهري هم تاثيرگذار خواهد بود؛ چرا كه از سويي گفته مي‌شود اجراي كامل طرح تفكيك زباله از مبدا، 40 ميليارد تومان درآمدزايي به دنبال دارد. چون از هزينه‌هاي جمع‌آوري زباله كاسته مي‌شود و نيز در ايجاد اشتغال و ايجاد توسعه پايدار موثر است.

از سوي ديگر، طي گفته شهردار تهران، بازيافت زباله‌هاي شهر تهران مي‌تواند سالانه خوراك دام، از جمله بيش از 75هزار راس گاو گوشتي را تامين كند.به خوبي مشخص است كه امروزه زباله‌هاي شهري يكي از بارزترين معضل‌هاي بهداشتي و زيست‌محيطي شهر به حساب مي‌آيند كه نمي‌توان بر اين مشكل بزرگ شهري با رويكرد سنتي فائق شد. اما اگر به همين مشكل شهري نگاهي علمي داشت، مي‌توان پسماند‌هاي مخرب شهري را به فرصتي طلايي براي شهر تبديل كرد. مديريت عاقلانه پسماندهاي شهري امروز يكي از راه‌هاي موثر حفاظت از محيط زيست است.

پس بياييد از اين به بعد با دقت بيشتري زباله‌ها را بيرون بگذاريم. پلاستيک، کاغذ، شيشيه و زباله هاي تر را از هم جدا کنيم.


آموزش بازيافت براي کودکان

با رشد جمعيت وگسترش شهرنشيني توليد زباله بيشتر و بيشتر مي شود کاميون پشت کاميون براي بردن زباله ها مي آيند آنها را مي برند تا دفن کنند.


چرا به زباله ها طلاي کثيف مي گويند ؟ زباله مواد دور ريز حاصل از مصرف انسان است . اين همه زباله را چه بايد کرد ؟ پاسخ بازيافت است . بازيافت يعني مواد و چيزهاي بي مصرف را براي مصرف و استفاده دوباره آماده کردن.آيا همه زباله ها را مي توان بازيافت کرد ؟ نه . مثلا داروهاي فاسد شده باتري هاي خالي و ... را نمي توان بازيافت کرد . اما نان خشک وپلاستيک و کاغذ و مقوا و شيشه و فلز و ... را مي توان بازيافت کرد . از زباله هاي تر مي توان کود گياهي به دست آورد.


زباله را چه کار ميکنند ؟ بيشتر زباله ها را براي دفن بهداشتي مي برند خارج از شهر. محل دفن جايي است که کاميون ها بار زباله خود را در آنجا خالي مي کنند. کف بعضي از اين محل هاي دفن بهداشتي را لا يه هاي خاک رس ميريزند و روي آن را با ورق پلاستيک مي پوشانند و سپس زباله ها را روي آن مي ريزند. بولدوزرها هم زباله ها را به جلو هل مي دهند و روي هم ميريزند و با خاک روي آن را مي پوشانند تا بوي بد پراکنده نشود و حيوانات و حشرات را به سوي خود جلب نکند.

روزي مي رسد که کوههايي از زباله دور تا دور شهر را فرا مي گيرد و جايي براي دفن زباله ها نمي ماند توليد سالانه زباله در تهران بيش از دو ميليون تن است.
مردم هر روز زباله بيشتري توليد مي كنند و اكثر آنها دوست ندارند زباله نزرديك محل زندگي شان دفن شود . اما زباله ها زيادند و گاهي به علت نبودن جاي كافي ، زباله ها را ميسوزانند .زباله را مي توان به انواع زير تفكيك كرد :


زباله شهري : آن چه را كه در خانه ها ، فروشگاه ها ، مدارس ، ادارات ، شركت ها و ... دور ميريزند .

زباله صنعتي : مواد غير قابل استفاده كه در موقع ساخت محصولات صنعتي در كارخانه ها به دست مي آيد .

زباله بيمارستاني : زباله عفوني ، ضايعات اتاق عمل ، پس مانده هاي آزمايشگاهي ، تزريقات و دارو و ....

زباله هاي ساختماني : نخاله ها ، مواد و مصالح غير قابل استفاده در كارهاي ساختماني .

همه زباله ها دور ريختني نيستند بلكه بيشتر مواد درون زباله را ميتوان بازيافت كرد .در شهر تهران سالانه حدودا 300 ميليون كيلوگرم نان خشك از درون زباله ها جمع آوري مي شود، بيش از 2 ميليون كيلوگرم ميوه و تره بار از بين ميرود و روزانه حدود 500 هزار كيلوگرم كاغذ و مقوا در زباله ها يافت ميشود .

سهم شما در توليد اين زباله ها چقدر است ؟ آيا همه اينها را بايد دفن كنيم؟

كار مهم : نان خشك ، كاغذ ، مقوا ، شيشه ، قوطي و پلاستيك را در خانه به صورت جداگانه جمع آوري كنيد . اين كار يعني تفكيك در مبدا . بازيافت از همين جا شروع مي شود .

 

كار مهم تر : زباله هاي خشك و تر را يك جا نريزيد.
براي ساخت كاغذ به تعداد زيادي درخت و مقداري انرژي نياز است. درختان را مي برند،خرد مي كنند و خرده چوب ها را با مواد شيميايي و آب مخلوط مي كنند تا خمير كاغذ به دست آيد.20 ميليون دانش آموز و دانشجو در ايران با كتاب و كاغذ سروكار دارند.اگر كاغذهاي باطله بازيافت نشوند بايد براي توليد كاغذ از چوب درختان بيشتري استفاده نماييم و مقدار بيشتري كاغذ از خارج وارد كنيم .درخت با جذب دي اكسيدكربن موجود در هوا،اكسيژن توليد مي كند و همه موجودات زنده به اكسيژن نياز دارند. با بازيافت كاغذ و مقواي باطله ، و توليد كاغذ و مقواي بازيافتي جنگل ها دست نخورده باقي مي مانند و اين همه آب و انرژي مصرف نمي شوند


روزنامه،مجله ، كارتن،جعبه شيريني و .....همه از جنس كاغذ هستند و نبايد آنها را دور ريخت . آنها را بازيافت كنيد.براي نوليد مقدار كاغذي كه يك نفر در سال مصرف مي كند به چوب  1.5 درخت نياز است.

در كارخانه كاغذ پارس در خوزستان از تفاله نيشكر كاغذ ساخته مي شود.اين كار نوعي بازيافت است .
براي توليد يك تن كاغذ 2385 كيلوگرم چوب و 440 هزار ليتر آب تازه لازم است.اما براي توليد يك تن كاغذ از كاغذهاي باطله و بازيافتي، ديگر به چوب نيازي نيست و فقط كاغذ باطله ، 1800 ليتر آب تازه و مقداري انرژي مصرف مي شود.باوركردني نيست ولي در سال 1376 در تهران روزانه 500 هزار كيلوگرم كاغذ و مقوا در ميان زباله ها بوده است.


در ميدان تره بار شهرداري تهران مراكز جمع آوري كاغذ ، شيشه و فلز برپاست كه به بازيافت مواد كمك ميكنند . در اصفهان هم طرح بازيافت از مبدا به كار گرفته اند. در شيراز طرح تفكيك زباله از مبدا و سازماندهي نمكي ها انجام گرفته است. طرح توزيع سطل سبز همزمان با آموزش شهروندان كرمانشاهي براي تفكيك پس مانده ها از اسفند 79 شروع شده است.

 

بازیافت در ایران

بازیافت به آماده‌سازی مواد برای استفاده مجدد گفته می‌شود.موادی که معمولا قابل بازیافت می باشند عبارتند از آهن آلات، قراضه آهن، پلاستیک، شیشه، کاغذ، مقوا و برخی مواد شیمیایی زباله که به کود کمپوست تبدیل می‌شود.

بازیافت از به‌هدررفتن منابع سودمند و سرمایه های ملی جلوگیری می‌کند و مصرف مواد خام و مصرف انرژی را کاهش می‌دهد. با این کار، تولید گازهای گلخانه‌ای نیز کاهش می‌یابد. بازیافت مهم‌ترین مفهوم در مدیریت پسماند است.

در تعریفی دیگر می‏توان گفت بازیافت عبارت است از فرآیند پردازش مواد مصرف شده به محصولات و مواد تازه به منظوره جلوگیری از به هدر رفتن مواد سودمند بلقوه (ذخیره‏ای) ٬ کاهش مصرف مواد خام ٬کاهش مصرف انرژی ٬ کاهش آلودگی هوا حاصل از سوختن مواد و آلودگی آب‏ها حاصل از تدفین زباله‏ها در خاک به وسیله‏ی کاهش مقدار معمول زباله‏ها و کم کردن نشر گازهای گل‏خانه‏ای در مقایسه با تولید خالص.

 

در ایران بازیافت مواد، قدمتی طولانی  داشته و  به بخشی از  فرهنگ جامعه ما  تبدیل شده است  از طرف  دیگر با  توجه به معضلات و مشكلات زیست محیطی تولید زباله سازمان ها  و مراكز مختلف تلاش كرده اند  این  بخش از فرهنگ جامعه  را گسترده تر و عمیق تر نمایند به نحوی كه به سایر مواد نیز تعمیم داده شود  . از طرف دیگر مشكلات اقتصادی، كمبود  منابع طبیعی و افزایش جمعیت نیز باعث شده روند توجه به مسائل بازیافت در تمامی كشور ها سرعت بیشتری به خود بگیرد.

در ایران برای بازیافت كاغذ، اولین كارخانه در سال ۱۳۱۳ در كرج و دومین آن در سال ۱۳۳۵ تحت عنوان مقوا سازی شرق در تهران و سومین آن در كهریزك در سال ۱۳۳۶ تاسیس شد.
استفاده از مواد زائد گیاهی و انسانی از روزگاران گذشته برای كشاورزان و روستا ها بسیار معمول بوده است .  از این میان كشاورزان یزدی و اصفهانی بر ارزش فوق العاده این مواد در افزایش محصولات كشاورزی كاملاً آگاه بودند. فضولات روستایی كه در اصل مواد متشكله از مدفوع انسانی، حیوانی و مواد زائد گیاهی است، همراه با آب و خاك و هوا ۴ اصل اساسی كشاورزی را در روستاهای ایران را تشكیل می دهند.

كارخانه كود گیاهی تهران در سال ۱۳۵۱ تاسیس شد.كارخانه كمپوست اصفهان در سال ۱۳۴۸ با ظرفیت روزانه یكصد تن مورد بهره برداری قرار گرفت كه به خاطر عدم رعایت موازین  بهداشتی و استقرار آن در محدوده شهری  تعطیل گردید 
ولی كارخانه كمپوست جدیدی در اصفهان در سال ۱۳۶۸ تاسیس شد كه هم اكنون مورد بهره برداری قرار گرفته است. كارخانه كمپوست در شهر های مشهد، كرج و تبریز در حال تاسیس است كه كارخانه كمپوست مشهد به بهره برداری رسیده است. سه كارخانه كمپوست در شهر های گرگان، بابل و نشتارود در دست طراحی و احداث است .

در سال  ۱۳۶۱ -  ۱۳۶۰  در شهر همدان با همكاری شهرداری و  دانشگاه بوعلی اقدام به تهیه كمپوست از فضولات  كشتار گاه ،  برگ های  درختان و  پس  مانده های گیاهی با روش حوضچه ای شد كه طی این عملیات بررسی جنبه های بهداشتی و كشاورزی كود حاصله نیز انجام  گرفته است. در سال ۱۳۶۸ یكسری مطالعات، در ارتباط با تهیه كمپوست از مخلوط زباله های شهری و كشتار گاه در شهر سمنان توسط دانشگاه تهران انجام شده كه طی این مطالعه خصوصیات كمپوست تولیدی از این روش مشخص شده و مورد ارزیابی اقتصادی قرار گرفته است. طرح و احداث كارخانه كمپوست كهریزك در سال ۱۳۷۲ با دو واحد ۱۰۰۰ تنی در یك مجموعه در دستور كار شهرداری تهران قرار گرفت. این كارخانه علاوه بر تولید كمپوست روزانه می تواند حدود ۳۰ تن اقلامی از قبیل  كاغذ،  مقوا، پلاستیك ها و انواع مصنوعات فلزی را جداسازی و آماده بازیافت می‌كند.

 

منبع : وب سایت تبیان

+ نوشته شده در  دوشنبه 6 دی1389ساعت 11 بعد از ظهر  توسط حمید  |